W praktyce adwokata prawa pracy jednym z najczęstszych pytań pracowników 50+ jest to, czy pracodawca może wypowiedzieć im umowę tuż przed emeryturą i jak działa ochrona przedemerytalna. Przez lata odpowiedź była niejednoznaczna, zwłaszcza w przypadku umów terminowych. Przełom nastąpił 30 września 2025 r., kiedy Sąd Najwyższy wydał uchwałę, która zmienia dotychczasowe zasady gry.
Adwokat prawo pracy – dlaczego ochrona przedemerytalna budziła tyle wątpliwości?
Kilka lat temu prowadziłam sprawę pracownika zatrudnionego na czas określony, któremu do emerytury brakowało niespełna czterech lat. Mimo to pracodawca wypowiedział mu umowę, powołując się na reorganizację i oszczędności. Pracownik był przekonany, że chroni go art. 39 Kodeksu pracy. Problem polegał na tym, że orzecznictwo dotyczące umów terminowych było rozbieżne.
Dziś – po uchwale z 2025 r. – sytuacja wygląda zupełnie inaczej.
Ochrona przedemerytalna – przełomowa uchwała Sądu Najwyższego z 30 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę (III PZP 6/24), która ma rangę zasady prawnej. Oznacza to, że:
- wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego,
- będzie stosowana przez sądy pracy w całej Polsce.
To koniec wieloletniego sporu dotyczącego tego, czy ochrona przedemerytalna obejmuje także pracowników na umowach terminowych.
Zwolnienie pracownika w wieku przedemerytalnym – o co toczył się spór?
Art. 39 k.p. zakazuje wypowiedzenia umowy pracownikowi, któremu do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje nie więcej niż 4 lata. Kluczowe pytanie brzmiało:
Czy zakaz wypowiedzenia dotyczy również umów na czas określony, które kończą się przed osiągnięciem wieku emerytalnego?
Istniały dwie linie orzecznicze:
- propracownicza – ochrona zależy od wieku, nie od rodzaju umowy,
- restrykcyjna – ochrona nie działa, jeśli umowa i tak wygaśnie.
Jeszcze w 2023 r. Sąd Najwyższy skłaniał się ku tej drugiej interpretacji.
Kancelaria adwokacka a wykładnia propracownicza – SN staje po stronie pracowników
Uchwała z 2025 r. jednoznacznie przesądza:
Zakaz wypowiedzenia z art. 39 k.p. obejmuje również umowy na czas określony – nawet jeśli kończą się przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Sąd podkreślił, że:
- celem przepisu jest ochrona stabilności zatrudnienia,
- osoby w wieku przedemerytalnym mają ograniczone szanse na znalezienie nowej pracy,
- wykładnia funkcjonalna ma pierwszeństwo przed literalną.
Prawo pracy – co uchwała oznacza w praktyce dla pracownika i pracodawcy?
✔ Rodzaj umowy nie ma znaczenia – liczy się wiek i spełnienie warunków z art. 39 k.p. ✔ Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy pracownikowi w wieku przedemerytalnym tylko dlatego, że:
- umowa jest terminowa,
- jej koniec przypada przed emeryturą,
- planowana jest reorganizacja lub redukcja etatów.
To realne wzmocnienie ochrony pracowników 50+ i potwierdzenie, że prawo pracy ma charakter ochronny.
Zwolnienie pracownika przed emeryturą – kiedy ochrona nie działa?
Uchwała nie zmienia wyjątków, które już wcześniej obowiązywały. Wciąż możliwe jest rozwiązanie umowy m.in. . w przypadku:
- likwidacji lub upadłości pracodawcy,
- zwolnienia dyscyplinarnego (art. 52 k.p.),
- długotrwałej, niezawinionej nieobecności (art. 53 k.p.),
- rozwiązania umowy za porozumieniem stron.
Adwokat prawo pracy – dlaczego uchwała SN jest tak istotna?
Uchwała:
- kończy wieloletni chaos interpretacyjny,
- wzmacnia bezpieczeństwo socjalne pracowników w wieku przedemerytalnym,
- wymusza ostrożniejsze planowanie polityki kadrowej,
- może wpłynąć na sposób zawierania umów terminowych.
Dla wielu osób oznacza to po prostu spokój i stabilność w ostatnich latach aktywności zawodowej.
Kancelaria adwokacka – czy przysługuje Ci ochrona przedemerytalna?
Każda sprawa jest inna, a granica między zgodnym z prawem a bezprawnym wypowiedzeniem bywa cienka. Jeśli masz wątpliwości, warto skonsultować swoją sytuację z profesjonalistą.
Powyższy wpis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
📩 Jeśli potrzebujesz analizy swojej sprawy – zapraszam do kontaktu z kancelarią.
Śledź również profile społecznościowe kancelarii Instagram oraz Facebook. Znajdziesz tam wiele postów z Q&A dedykowanych zagadnieniom prawa!
Adwokat prawo pracy
Adwokat ds. ZUS
